Nasze Dzieci Pajacyk Niechciane i Zapomniane Fundacja Iskierka Fundacja Avalon
wygodnej kanapie, przejrzeć gazetę, napić się kawy i mieć oko na bawiące się dzieci. Wygodna kanapa to obowiązkowy element wyposażenia biblioteki. Spotykamy je w kilku miejscach: między regałami, w kąciku z telewizorem czy w części multimedialnej. Oczywiście, nowe technologie w duńskich bibliotekach odgrywają ważną rolę. W Hj?rring znajdziemy wydzieloną (elementem dzielącym jest tu regał i „wijąca się” czerwona wstęga) część pomieszczenia z wmontowanymi w ścianę ekranami, służącymi do przeglądania zasobów sieci i korzystania z multimediów. W części dziecięcej mamy kilka stacjonarnych pulpitów z grami edukacyjnymi i – w ogóle – do zabawy. Jest większa wolna przestrzeń do organizacji spotkań, projekcji filmów czy wspólnych gier – wyposażona w ekran, projektor i nagłośnienie. Jest wreszcie automat do samoobsługowych wypożyczeń (zwrotów dokonuje się także samoobsługowo, odkładając książkę, płytę czy film na specjalny odpowiednio oznakowany wózek). Wydaje się, że idea biblioteki jako „trzeciego miejsca” to interesujący kierunek, który powinni rozważyć bibliotekarze planujący budowę nowych bibliotek, modernizację czy adaptację budynków na działalność biblioteczną. Warto też podkreślić, że taka organizacja fizycznej biblioteki, jaką zastosowała biblioteka w Hj?rring, a także kilka innych nowo powstałych bibliotek na całym świecie, oznacza gruntowną zmianę podejścia do tego, co biblioteka oferuje swoim odbiorcom i w jaki sposób im o tym komunikuje. Biblioteka tradycyjna, korzystając z wszelkich dostepnych środków przekazu (także wizualnych), informuje swoich użytkowników: „oferujemy Wam zbiory i usługi, z których – jeśli chcecie - możecie korzystać; sposób korzystania określają stosowne regulaminy…”. Wydaje się, że biblioteka pomyślana i zaprojektowana jako „trzecie miejsce” wysyła do użytkowników całkiem inny komunikat: „Jesteś naszym gościem, zależy nam, byś czuł się tu dobrze i jak najlepiej spędził czas. Możesz robić, co Ci się podoba – badaj, eksploruj, doświadczaj, baw się, rozmawiaj, szukaj inspiracji”. Przedstawił w niej ciekawą teorię, według której nasze życie społeczne koncentruje się wokół trzech ważnych ośrodków: domu (miejsca, w którym mieszkamy), pracy (miejsca, w którym pracujemy zawodowo) oraz „trzeciego miejsca”, w którym prowadzimy szeroko pojęte życie towarzyskie. „Trzecie miejsce” to miejsce odpoczynku – nie tylko od pracy, lecz także od wykonywanych na co dzień rutynowych czynności. Jest neutralną przestrzenią, w której spędzamy wolny czas, spotykamy przyjaciół, odpoczywamy po pracy zawodowej, pracach domowych, nabieramy oddechu przy filiżance kawy (herbaty), obserwujemy i pokazujemy się innym. „Trzecie miejsca” wzmacniają w nas poczucie przynależności do otoczenia oraz więzi z innymi – znanymi lub potencjalnie bliskimi nam osobami. Są to miejsca, w których tętni życie lokalnej społeczności, gdzie rodzą się nowe pomysły, utrwalają się lub ewoluują ważne w danym środowisku wartości. Ray Oldenburg pisał swoją książkę w latach 80-tych, uzasadniał więc swoją teorię posiłkując się przykładami kawiarni, restauracji, pubów i innych „fizycznych” miejsc, w których ludzie gromadzą się i wspólnie spędzają wolny czas. Jego koncepcja przeżyła wiele społecznych zawirowań i odrodziła się po latach w świecie Web 2. gry on-line>, gdzie tworzą się społeczne relacje i kwitnie życie towarzyskie. Co więcej, tradycyjne „trzecie miejsca” (restauracje, kawiarnie, puby) powoli przestają nimi być – coraz częściej wpadamy tam na chwilę, by szybko coś zjeść, i jeszcze szybciej zwolnić miejsce dla następnego klienta. A „trzecie miejsce” to przestrzeń, która z założenia nie wywiera presji, nie kojarzy się też z jakimkolwiek przymusem. Jest to miejsce, w którym po prostu chce się być. Obecnie elementy teorii „trzeciego miejsca” wykorzystywane są przez podmioty komercyjne (banki, księgarnie, centra handlowe), pragnące wzbogacić swoją ofertę poprzez odwołanie się do emocjonalnych czy społecznych potrzeb klientów, i tym samym zyskać przewagę nad konkurencją. Zapewne wielu z nas pragnąc odpoczynku po pracy lub szukając neutralnego miejsca, by umówić się z przyjacielem, odwiedziło w tym celu jedną z księgarni sieci Empik, gdzie można wypić dobrą kawę, zjeść ciastko, odprężyć się przy muzyce, a na dodatek zdjąć z półki i przejrzeć książkę lub czasopismo z bogatego, oferowanego przez księgarnię asortymentu. Centra handlowe w swoich kampaniach promocyjnych reklamują się jako „miejsca spotkań” , a więc „trzecie miejsca”, w których nie tylko pożytecznie spędzamy czas (tzn. dokonując – rzecz jasna – zakupów), ale też możemy odpocząć po pracy, napić się kawy, spotkać z przyjacielem, a nawet skorzystać z bogatej oferty kulturalnej przygotowanej przez centrum, np. zobaczyć wystawę „Chińska Armia Terakotowa”, wziąć udział w spotkaniu ze znanym pisarzem lub iść do kina na dobry film. - współczesną „agorą”, miejscem kreowanym na takie, w którym trzeba i warto „być”, i które spełnia wszystkie Twoje potrzeby (fizyczne, konsumpcyjne, społeczne, towarzyskie, kulturalne, emocjonalne… wszystkie). Koncepcja „trzeciego miejsca” wydaje się więc być na czasie, a na przestrzeń pełniącą taką rolę zawsze było i będzie społeczne zapotrzebowanie. Być może właśnie teraz najbardziej - w świecie, w którym stale obecne są: gonitwa, pośpiech, rywalizacja, komercja, i w którym specjaliści od kreowania marki eksploatują najgłębsze potrzeby swoich klientów. W świecie, w którym brak czasu utrudnia spotkania w fizycznej przestrzeni, a brak pieniędzy uniemożliwia częste bywanie w kawiarniach czy pubach. I gdzie częściej spotykamy się pod postacią awatarów w Second Life czy profili w „Naszej Klasie” niż twarzą w twarz. Według Raya Oldenburga „trzecie miejsce” to takie miejsce, w którym spotykamy się regularnie, z przyjemnością i które nie wymaga ponoszenia większych kosztów finansowych. O tym w następnym poście. Społeczny OPAC – nowe trendy. poświęconym katalogom bibliotecznym nowej generacji zostały przedstawione komercyjne programy do prezentacji w Sieci katalogów OPAC, umożliwiające zastosowanie w katalogach elementów Web 2. tagowania, oceniania rekordów